السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
42
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
در سال 1360 شمسى ( 1402 قمرى ) در سن هشتاد سالگى در شهر قم دار فانى را وداع گفت . ايشان تحصيلات خود را از سن نه سالگى شروع كرد و تا پايان عمر خود كه حدوداً هفتاد سال طول كشيد ، لحظهاى از تلاش علمى و مجاهدتهاى معنوى باز نايستاد . ابتدا علوم متعارف زمان خود را به مدّت هفت سال فراگرفت و سپس هيجده سال به تحصيل علوم حوزوى پرداخت . فقه را نزد اساتيد بزرگى چون آيات عظام ميرزاى نائينى و سيد ابوالحسن اصفهانى و محمد حسين كمپانى و فلسفه را به مدت شش سال نزد استاد وحيد خود در فلسفه مرحوم سيد حسين بادكوبهاى و معارف الهيّه و اسرار عرفانى را نزد مرحوم ميرزا على قاضى طباطبائى آموخت . در سال 1314 شمسى به عللى كه خود در زندگى نامهء خود آوردهاند ، پس از يازده سال اقامت در نجف اشرف به تبريز بازگشت و در آنجا حدود ده سال سكونت كرده از تدريس و تفكّر علمى همچون گَنجى در كُنج ويرانه باز ماند . پس از اين براى مسافرت به قم و ادامهء تلاش علمى به قرآن تفأّل زد و اين آيه كريمه آمد « هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً » « 1 » . لذا در فروردين 1325 شمسى عازم قم گشت و اشتغالات علمى خود را مجدداً از سر گرفت و تا پايان زندگى خود بىوقفه به جهان دانش و معنويت نور افشانى كرد . از اين عالم عظيمالشّأن چهل اثر علمى ارزشمند به جاى ماندهاست كه از آن جمله است ؛ تفسير بىبديل الميزان در بيست جلد ، روش رئاليسم ، بداية الحكمه و نهاية الحكمه . حيات علمى علامهء طباطبائى پر از الهامات غيبى است كه در اينجا به ذكر سه نمونه از آن اكتفا مىكنيم :
--> ( 1 ) . كهف ، آيه 44